Zinnige en toekomstbestendige ouderenzorg

1900x500
 
 
We willen allemaal gelukkig en gezond oud worden. De komende jaren zal het aandeel ouderen binnen de totale Nederlandse bevolking sterk toenemen. Ouderen die lang zelfredzaam zijn, maar ook ouderen die ondersteuning of zorg nodig hebben. Nieuwe generaties ouderen die andere behoeftes hebben dan de wensen van ouderen zoals we die uit het verleden kennen. 

Naast vergrijzing is er ook sprake van ontgroening. Zeker in bepaalde regio’s zijn er steeds minder jongeren. Gevolg is dat er minder mensen beschikbaar zijn om ondersteuning of zorg voor ouderen te bieden. De toenemende vergrijzing, de veranderingen in de verhouding werkende zorgprofessionals en zorgbehoevende ouderen maar ook de toenemende regionale verschillen in demografie en klantbehoefte zijn allen ontwikkelingen die onze aandacht vragen. Een transitie in de ouderenzorg is noodzakelijk. 

Toekomstbeelden 

Gesprekken over de toekomst van ouderenzorg richten zich vaak op termen als ‘Langer Thuis’ en ‘Zelfredzaamheid’. Natuurlijk zullen er altijd ouderen zijn die zelfstandig willen blijven wonen. Deze ouderen kunnen zichzelf redden met een klein beetje (formele of informele) ondersteuning.  Maar er zal ook een groep ouderen zijn die behoefte krijgt aan intensieve zorg. Ondersteuning en zorg moeten we inrichten, rekening houdend met deze diversiteit in gedachten.  

Om het gesprek in goede banen te leiden hebben we een expertpanel gevraagd ons te helpen bij het concretiseren van deze behoefte. Deze zijn vertaald in vier Toekomstbeelden. De Toekomstbeelden staan voor ons centraal. In ons beleid, in onze gesprekken met zorgaanbieders, zorgverleners en natuurlijk met ouderen zelf. 

Wat is er nodig voor goede Ouderenzorg in 2030? 

De leden van het expertpanel hebben naast het formuleren van de 4 beelden ook gekeken wat er nodig is om goede Ouderenzorg in 2030 te realiseren. Hun doel? Zoveel mogelijk ideeën verzamelen en uitwisselen om met dit rapport een impuls aan de discussie over Toekomstbestendige Ouderenzorg te geven. De ideeën vormen een grote inspiratiebron. Samen met gemeentes, zorgaanbieders en andere belanghebbenden delen wij de ideeën. En kijken hoe we samen een bijdrage kunnen leveren aan de transitie. 

Vier pijlers onder de toekomstbeelden

(klik om te vergroten)
Deze afbeelding is afkomstig uit het rapport 'Toekomstbeelden ouderenzorg' van de Argumentenfabriek.

Wlz in perspectief

De kosten van de ouderenzorg stijgen exponentieel. Het rapport 'Wlz in perspectief', geschreven door De Argumentenfabriek, neemt de stijgende kosten van de langdurige ouderenzorg onder de loep én doet een oproep voor meer transparantie.

Onze uitgangspunten 

Hoe de wereld van de oudere er ook uit ziet, in iedere situatie moet het uitgangspunt zijn hen ondersteuning of zorg te bieden die past bij hun behoeften. Het streven is maximale autonomie binnen ieder toekomstbeeld. Dat draagt bij aan welzijn en gezondheid maar ook aan goede, toegankelijke en betaalbare ouderenzorg. 

We geloven in de principes ‘eigen regie’, ‘dichtbij’ en ‘sterk netwerk’.  


1. Eigen regie van kwetsbare ouderen staat centraal  

2. Zorg en ondersteuning organiseren we zo dichtbij mogelijk  

3. Een sterk netwerk is nodig en maakt dit mogelijk 

Onze uitgangspunten hebben we uitgewerkt in ons Position Paper Ouderenzorg

Waar zetten wij op in? 

We werken samen met gemeentes en aanbieders maar ook met experts uit het veld en bijvoorbeeld ouderenorganisaties. Digitalisering biedt ons de kansen die we nodig hebben om ouderenzorg echt toekomstbestendig te maken. Zeker voor toekomstige generaties ouderen die al gewend zijn aan digitale middelen. Wij zetten in op vier aandachtspunten.
  • 1. Ouderen en naasten vinden eenvoudig hun weg in de welzijn- en zorgnetwerken. 

    Wij geloven in het eenvoudig toegankelijk maken van advies en bemiddeling én een tijdige bewustwording van ouderen. Goed voorbereid zijn op je oude dag. We merken nu te vaak dat ouderen niet kiezen voor de juiste ondersteuning of zorg maar zich laten belemmeren door de financiële verschillen tussen de systemen. We roepen de beleidsmakers in Den Haag daarom op het verschil in eigen bijdragen tussen de verschillende systemen te elimineren. Hierdoor worden perverse prikkels weggenomen. 

    Kennisloket 'Thuis in blijvende zorg'

    Coöperatie VGZ helpt kwetsbare ouderen bij het regelen en organiseren van de benodigde zorg. Hiervoor kennen we als VGZ het Kennisloket Thuis in Blijvende Zorg opgericht. Dat adviseert ouderen (ongeacht indicatie) over de mogelijkheden in de ouderenzorg, zodat ze een weloverwogen keuze maken. We werken samen met gemeentes én benaderen mensen via onder andere de huisarts en wijkverpleegkundigen. Kennisloket thuis in blijvende zorg

  • 2. Het versnellen van Zinnige Zorg zodat de druk op de zorgprofessionals vermindert. 

    Onze inzet op zinnige zorg initiatieven die bijdragen aan betere zorg tegen lagere kosten blijft. De samenleving digitaliseert steeds verder, de oudere van de toekomst is gewend aan dagelijkse omgang met technologie en regelt zijn zaken digitaal. Focus bij innovatie ligt op de ontwikkeling van arbeidsbesparende initiatieven, waarbij we binnen de ouderenzorg ons richten op het helpen van meer ouderen tegen dezelfde kosten. In de Langdurige Zorg zoeken we naar mogelijkheid om met financiële prikkels te sturen op de benodigde verandering. 

     

    Corinne Tutein Nolthenius – Alliantiemanager VVT 


     
     “Als alliantieteam VVT sluiten we namens Coöperatie VGZ allianties met aanbieders binnen de Ouderenzorg en Wijkverpleging. Organisaties die de noodzaak tot verandering zien en koploper zijn op het gebied van innovatie. Samen innoveren en opschalen, dat is het uitgangspunt. De contacten met onze alliantiepartners Thebe, Omring en Buurtzorg zijn intensief. We trekken echt samen op om goede voorbeelden die écht het verschil kunnen maken te signaleren en uit te werken. Het mooie is dat het stuk voor stuk organisaties zijn die anders durven denken, ideeën weten te ontwikkelen en deze kunnen te vertalen naar een pragmatische aanpak. Dit leidt tot mooie verbeterinitiatieven waarbij de voordelen voor de ouderen, hand in hand gaan met het toekomstbestendig maken van de zorg.” 
  • 3. Door met aanbieders, gemeentes en woningcorporaties samen te werken, stimuleren we het ontstaan van nieuwe woon-zorgvormen die aansluiten bij de zorgbehoeftes van toekomstige generaties. 

    Wonen vormt één van de belangrijkste uitdagingen voor de toekomst. Door meer verpleeghuiscapaciteit te bouwen, voldoen we niet aan de behoefte en vraag van de toekomst. Er zal een grotere diversiteit aan woonzorgvormen moeten komen, zodat we binnen alle toekomstbeelden de zorg op een goede manier in kunnen vullen.

    Binnen de langdurige zorg kopen we op dit moment wonen en zorg gezamenlijk in. Dit staat wat ons betreft echte innovatie op het gebied van woonvormen in de weg. Wij zien het daarom als noodzakelijk dat de kosten voor de woon- en zorgcomponent gescheiden worden.

    Arieke Oostra

    | Regioadviseur

     

    “Bij regionale overleggen merken we dagelijks dat de woon- en zorgvraag van ouderen een van de grootste vraagtukken is van dit moment. En het is geen eenvoudig vraagstuk, want er zijn veel partijen bij betrokken. Samen met de Taskforce Wonen en Zorg werken we in verschillende regio’s actief samen met gemeentes, aanbieders en woningcorporaties aan oplossingen. De focus van Coöperatie VGZ ligt hierbij op onze zorgplicht; hoe zorgen we dat mensen in de toekomst de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben. Uitgangspunt hierbij is dat mensen graag langer thuis willen wonen en bij voorkeur kiezen voor tussenoplossingen zoals Knarrenhofjes. In veel regio’s zien we mooie voorbeelden die hieraan kunnen bijdragen, zoals WarmThuis en Valpreventie.”  

  • 4. Uitgangspunt bij de inrichting van de zorg is altijd de wens van de ouderen. 

    Binnen alle toekomstbeelden is het onze verantwoordelijkheid zorg in te kopen waarbij de wens van ouderen centraal staat. Uitgangspunt is dat welzijn altijd voor zorg gaat. En we de ouderen moeten bieden waar zij behoefte aan hebben. Dat draagt niet alleen bij aan passende, maar ook aan beschikbare zorg. Daarnaast zien we een revolutie binnen het verpleeghuis ontstaan, waarbij het functioneren en welzijn van de ouderen centraal staat. Niet altijd is verpleegkundige ondersteuning nodig, maar vooral inzet op zelfstandigheid en begeleiding. We leren hierbij van de ontwikkelingen binnen de gehandicaptenzorg en zetten meer in op preventie. 

    Jesse Vermeegen - Innovatiemanager LZ

    Wij willen dat de zorg voor iedereen toegankelijk blijft en voldoet aan ieders wens. Dit realiseren vraagt een transitie van de langdurige zorg. Er zijn veel aanbieders die zich hiervan bewust zijn en innovatie zien als één van hun belangrijkste prioriteiten. Dagelijks zie ik dan ook mooie voorbeelden voorbijkomen die een bijdrage leveren aan de betere zorg voor onze kwetsbare cliënten. Steeds vaker zien we ook dat aanbieders voorbeelden samen ontwikkelen of van elkaar overnemen. Dat is een mooie ontwikkeling waar wij als VGZ Zorgkantoor graag een bijdrage aanleveren.  

Een aantal mooie voorbeelden waarbij wij betrokken zijn:

Position paper ouderenzorg 


WarmThuis

De cliënt gaat logeren in een prettige omgeving. Resultaat? Een moment van rust voor de mantelzorger die de zorg thuis langer volhoudt.

Kennisloket Thuis in Blijvende Zorg
Ruim voor het moment waarop ouderen voortaan blijvende zorg nodig hebben, krijgen zij en hun mantelzorgers advies over de mogelijkheden in de regio.
Reablement
Dit Deense concept wil ouderen preventief helpen (weer) beter voor zichzelf te (gaan) zorgen. Er wordt met ouderen gekeken wat zij nodig hebben om zo zelfstandig mogelijk te blijven. Zo wordt informele hulp en/of formele zorg  zoveel mogelijk voorkomen. In de regio Midden-Brabant startten enkele zorgaanbieders een campagne om ouderen en hun netwerk bewust te maken van de eigen rol en verantwoordelijkheid om zo lang mogelijk voor zichzelf te blijven zorgen. Met nadruk op tijdig keuzes maken rond wonen, welzijn en leefstijl. 
Community Care
Ouderen wonen langer zelfstandig thuis en ervaren een hogere mate van welzijn doordat er informele zorg wordt geregeld. Een verhuizing naar het verpleeghuis wordt zo uitgesteld. Ouderen met geheugenproblematiek worden ondersteund door een leefcoach die over de domeinen heen kijkt. 
Powered by Proteion
VGZ ondersteunt kleine zorgondernemers, om kleinschalige wooninitiatieven sneller van de grond te krijgen. Hierdoor krijgen ouderen snellere en betere zorg.
Sociale benadering dementie
Mensen met dementie helpen met persoonlijke begeleiding waardoor het welzijn vergroot wordt en medische investeringen uitgesteld of zelfs voorkomen.

Arbeidsbesparende initiatieven 

Focus bij innovatie ligt op de ontwikkeling van arbeidsbesparende initiatieven, waarbij we binnen de ouderenzorg ons richten op het helpen van meer ouderen tegen dezelfde kosten. Onze aanbieders in de Wlz én onze alliantiepartners ontwikkelen veel mooie voorbeelden, zoals andere werkwijzen rondom de opvang van een katheterzak of de inzet van een klittenbandzwachtel. 

Thebe - Opvangzak katheter
Thebe zag dat het beleid rondom het verwisselen van de opvangzak van de blaaskatheter, zowel in verpleeghuiszorg als bij zorg thuis, niet eenduidig was. Gemiddeld werd de opvangzak vier keer per week vervangen. Uit onderzoek bleek dat de kans op een urineweginfectie gelijk blijft als de opvangzak één keer per week vervangen wordt. Daardoor is de cliënt minder afhankelijk van zorg en heeft daardoor meer vrijheid. 
Omring - klittenbandzwachtel
Het aanbrengen en opmeten van een zwachtel kostte de wijkverpleegkundige voorheen 3 x 45 minuten per week. Omring voerde een pilot uit met klittenbandzwachtels. Patiënten kregen een korte instructie hoe ze zelfstandig een zwachtel konden omdoen. De wijkverpleegkundige komt nu nog maar 1x per week 25 minuten. Dit geeft de patiënt meer vrijheid en autonomie. Ook het comfort verbeterd; de zwachtel kan namelijk 's nachts af. 
Samen richting geven (Midden-Brabant)
Twaalf organisaties in de ouderenzorg in Midden-Brabant werken samen aan een vitale en sociale zorg voor ouderen. Ze ontwikkelen niet alleen een regionale visie en werken samen om mooie voorbeelden te delen maar werken ook hard aan bewustwording. Zo zetten zij via ‘Tijd voor een ander verhaal’ onder andere theater in om met een grote groep mensen in gesprek te gaan over de toekomst van de ouderenzorg. 
Contact
Wil je met ons in gesprek over innovatie in de ouderenzorg? Neem dan contact met ons op!

Meer over ouderenzorg

 

  • Logo VGZ
  • Logo Bewuzt
  • Logo IZA
  • Logo VGZ voor de Zorg
  • Logo Unive
  • Placeholder Image
  • Logo Zekur
  • Logo Zorgzaam