Nederlander vraagt in eigen gemeente vooral meer aandacht voor goede ouderenzorg en GGZ

Vrijwel iedere Nederlander maakt jaarlijks minimaal één keer gebruik van zorg in de eigen gemeente. Meestal voor zichzelf, maar ruim een derde van de mensen daarnaast ook als mantelzorger. Ipsos I&O vroeg in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen aan het Nederlands publiek naar hun behoeftes en ervaringen.

Perceptie van schaarste in verpleegplekken, afname van wachtlijsten in de praktijk 

Voor een derde van de Nederlanders is ouderenzorg direct of indirect van belang. 56% van de ondervraagden vindt dit een belangrijk zorgthema voor de eigen gemeente. Het omkijken naar elkaar, het bevorderen van zelfredzaamheid en het mogelijk maken om zo lang mogelijk thuis te wonen worden gezien als belangrijke ondersteuning. Echter, de aanwezigheid van voldoende verpleegzorgplekken als dat op enig moment nodig is, staat ook hoog op het lijstje. Maar waar men vindt dat er voor de eerste drie aspecten behoorlijk wat aandacht is in de eigen gemeente, maken mensen zich zorgen om een tekort aan verpleegzorgplekken. Opvallend, omdat de wachtlijsten juist korter worden. 

Marjo Vissers, CEO van Coöperatie VGZ: “Al een tijdje signaleren we dat de zorgvraag verandert. Mensen willen graag oud worden in hun eigen, vertrouwde omgeving. Dat kan ook steeds beter door innovatie in de zorg. We zien dat mensen langer wachten met de stap naar een verpleeghuis. Maar ik denk dat mensen zich tegelijkertijd ook zorgen maken over de periode die komen gaat. Wat als het thuis niet meer lukt? Zekerheid geven over een passend plekje als het thuis niet meer gaat, is daarom nog steeds van groot belang.” 

De veranderende zorgvraag leidt dus juist niet tot een tekort binnen het bestaande aanbod. Het VGZ Zorgkantoor, verantwoordelijk voor inkoop van verpleegzorg in zeven kernregio’s, signaleert de trend van afnemende vraag al langer en wil daarom graag nauw samen optrekken met gemeentes bij de realisatie van nieuwe wooninitiatieven voor ouderen. 

Vissers: “We moeten voorkomen dat het beschikbare personeel straks versnipperd raakt over een te groot aanbod, waardoor we het op allerlei plekken net niet goed kunnen regelen voor inwoners. Samen met de gemeenten moeten we slim kijken naar wat er nodig is, passend bij de inwoners, hun leeftijd en de sociale cohesie in de wijken. Waar er meer gespecialiseerd aanbod nodig is en waar we juist moeten inspelen op samenredzaamheid, bijvoorbeeld met de komst van knarrenhofjes.” 

GGZ: zorg over wachtlijsten, behoefte aan bredere aanpak 

Daarnaast is één op de zes Nederlanders niet positief over de geestelijke gezondheidszorg in de eigen gemeente. 81% van de ondervraagden geeft aan dat dit komt door de lange wachttijden. 55% vindt de GGZ een belangrijk zorgthema voor de eigen gemeente, meer dan een kwart ook vanuit persoonlijk perspectief. 

Veel mensen zien de oplossing voor mentale problemen in de combinatie van de huisarts, GGZ en hulp vanuit andere plekken. Zij zien voor de huisarts een belangrijke rol als verwijzer naar de juiste plek voor hulp, maar deze plek hoeft niet altijd in de GGZ te zijn. Ook vinden de meeste mensen dat bij mentale problematiek de aandacht meer moet gaan naar de oorzaak in plaats van alleen naar de klachten. 

“Dit sluit aan bij stappen die we samen met veel gemeentes, welzijnsorganisaties en zorgaanbieders zetten om wachttijden in de GGZ te verkorten”, zegt Corinne Tutein Nolthenius, directeur Zorginkoop en Transformatie Coöperatie VGZ. "Vaak zijn mentale klachten ook het gevolg van problemen die niet door de zorg kunnen worden opgelost. Denk aan schulden of eenzaamheid. In veel gemeenten zijn het afgelopen jaar daarom Mentale Gezondheidsnetwerken gestart, waarmee deze mensen in een vroeg stadium de juiste hulp kunnen krijgen, deels buiten de formele zorg. Dit moet 'wachtleed' voorkomen en ervoor zorgen dat mensen die gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg nodig hebben eerder geholpen kunnen worden.”