Nieuws
"Het verkennend gesprek geeft patiënten met mentale klachten de tijd en aandacht die ze verdienen"
Blog | Juriaan Stassen, praktijkhoudend huisarts
Als huisarts kom ik veel in aanraking met ggz-problematiek. Voor mij een aandachtsgebied met veel frustraties. Dit komt voornamelijk voort uit de toegankelijkheid van de ggz-instellingen en de gemeente. We zien lange wachttijden van soms meer dan een jaar, gecombineerd met veel afwijzingen; ze zijn te complex of juist niet complex genoeg. Een mogelijk hulpmiddel is het verkennend gesprek: een goede aanvulling op primair verwijzen naar een POH-GGZ of ggz-instelling.
Schrijnende situaties
Huisartsen kunnen verwijzen naar het verkennend gesprek wanneer een patiënt mentale klachten heeft, maar het niet helemaal duidelijk is hoe de patiënt het beste geholpen kan worden: bij de ggz of binnen het sociaal domein. Het gaat soms om schrijnende situaties.
Onlangs heb ik een man met een licht verstandelijke beperking verwezen naar het verkennend gesprek. Hij heeft een gokverslaving, zit in de schulden en is opnieuw in een depressie beland omdat zijn vriend, die hem mishandelt, het meermaals heeft uitgemaakt. Als hij hulp bij zijn gokverslaving, schulden en het dagelijkse leven zou krijgen, zou een deel van de somberheid mogelijk kunnen verdwijnen. Anderzijds houdt de onderliggende depressie zijn schadelijke gedrag mogelijk juist in stand.
Vanuit het verkennend gesprek is hij met begeleiding in het sociaal domein terecht gekomen. Het gaat inmiddels gelukkig wat beter met hem. Zonder het verkennend gesprek had ik hem waarschijnlijk een antidepressivum voorgeschreven, maar had hij mijn advies om bij de gemeente aan te kloppen niet zelfstandig kunnen opvolgen. Een andere mogelijkheid was dat hij maandenlang op de wachtlijst voor een ggz-instelling had gestaan. Hierbij is het de vraag of hij na de intake daar wel terecht had gekund.
Aandacht kost tijd
Het verkennend gesprek lijkt op wat wij als huisarts altijd al doen: goed luisteren naar de patiënt en op zoek gaan naar het best passende vervolg. Helaas lukt dat niet altijd in 15 minuten. Ook heb ik als huisarts niet de tijd om patiënten uitgebreid te ondersteunen bij de vervolgstap. Dat moeten ze – in het geval van het sociaal domein – veelal zelf doen.
Bij het verkennend gesprek is dit wel aan de orde: meer tijd om in het leven en de belevingswereld van de patiënt te duiken. De patiënt gaat het gesprek aan met een maatschappelijk werker en een psychiatrisch verpleegkundige. Zij kijken samen wat belangrijk is voor de patiënt en of deze inzichten het beste aansluiten binnen het sociaal domein of bij de ggz. Er kan ondersteund worden in de toeleiding naar het sociaal domein en er wordt eventueel een advies gegeven voor een specifieke ggz-instelling. Vaak zie je dat dit beter passend is en de aanmelding daardoor vaker wordt gehonoreerd.
Toekomstdroom
Ik leef niet in de waan dat het verkennend gesprek de problemen rondom toegankelijkheid van de ggz gaat oplossen. Het liefst zie ik één centraal aanmeldpunt voor basis- en specialistische ggz en het sociaal domein. Tot die tijd helpt het verkennend gesprek mij en mijn patiënten, door een brede blik op het leven van de patiënt en door hen de tijd en aandacht te geven die ze verdienen.
Tegen mede-huisartsen zou ik zeggen: zet het verkennend gesprek eens in. Je kunt het onderdeel maken van de toolkit om zo lucht te geven aan het spreekuur, en de patiënt verder te helpen dan enkel binnen de gezondheidszorg.
Juriaan Stassen
Praktijkhoudend huisarts
