Ziekenhuisverplaatste zorg
We willen dat onze leden zorg krijgen die veilig, passend en toekomstbestendig is. Dichtbij huis als het kan, in het ziekenhuis als het moet. Het organiseren van ziekenhuisverplaatste zorg draagt hieraan bij.
Ziekenhuisverplaatste zorg is zorg die normaal in het ziekenhuis zou worden geleverd, maar waarbij (een deel van) het zorgpad buiten het ziekenhuis wordt uitgevoerd. De medisch specialist blijft hierbij eindverantwoordelijk. Het kan gaan om zorg thuis of op een andere locatie dichter bij huis, zoals een gezondheidscentrum of eerstelijnsvoorziening. Artsen, wijkverpleegkundigen en andere betrokken zorgverleners werken daarbij samen in één geïntegreerd zorgpad dat niet volledig binnen de muren van het ziekenhuis plaatsvindt.
De definitie van ziekenhuisverplaatste zorg
Met ziekenhuisverplaatste zorg bedoelen we fysieke zorg die:
- Onder de Zorgverzekeringswet valt
- Wordt geleverd onder verantwoordelijkheid van een medisch specialist
- Vanwege de aard van de zorg oorspronkelijk in het ziekenhuis plaatsvond, maar nu buiten de muren van het ziekenhuis wordt geleverd
- Geheel of gedeeltelijk kan worden uitgevoerd door de patiënt, een mantelzorger of een zorgverlener buiten het ziekenhuis, zonder dat dit leidt tot een onevenredige extra belasting van (een van) hen
- Onderdeel is van een zorgpad waarin ziekenhuiszorg en extramurale zorgverleners (zoals huisarts, wijkverpleging en/of VVT-aanbieder) aantoonbaar samenwerken
De zorgverzekeraar en de zorgaanbieder bepalen samen óf en hoe zorg wordt verplaatst. De patiënt wordt betrokken bij de keuze voor de concrete invulling van de zorg, binnen de veilige en verantwoorde mogelijkheden die gezamenlijk zijn vastgesteld.
Hoe zorgverplaatsing tot stand komt
Zorgverplaatsing ontstaat doordat we samen met zorgaanbieders bewust kiezen om behandelingen, of onderdelen daarvan, niet langer uitsluitend in het ziekenhuis te doen, maar waar mogelijk thuis of dichter bij huis. Dit is een relatief nieuwe beweging die we stapsgewijs en gecontroleerd vormgeven.
Per behandeling of patiëntengroep beoordelen wij met zorgaanbieders:
- Of de zorg medisch gezien veilig buiten het ziekenhuis kan worden geleverd
- Of de patiënt en zijn omgeving dit praktisch en mentaal aankunnen
- Welke zorgverleners (bijvoorbeeld medisch specialist, huisarts en wijkverpleegkundige) welke rol krijgen in het verplaatste deel van het zorgpad.
De zorgverzekeraar en de zorgaanbieder bepalen samen óf en hoe zorg wordt verplaatst. De patiënt wordt betrokken bij de keuze voor de concrete invulling van de zorg, binnen de veilige en verantwoorde mogelijkheden die gezamenlijk zijn vastgesteld.
Criteria voor ziekenhuisverplaatste zorg
Zorg wordt alleen verplaatst als aan alle onderstaande criteria is voldaan:
1. Veiligheid en kwaliteit
Veiligheid en kwaliteit zijn randvoorwaardelijk: zorg buiten het ziekenhuis moet aantoonbaar veilig en verantwoord zijn voor de patiënt, de behandeling en de omgeving. Richtlijnen en normen van relevante beroepsverenigingen zijn leidend. De medisch specialist blijft eindverantwoordelijk voor de medische inhoud, veiligheid en kwaliteit. Voor delen van het zorgpad die buiten het ziekenhuis plaatsvinden, moeten duidelijke afspraken bestaan over:
- Taken en verantwoordelijkheden van alle betrokken zorgverleners (bijvoorbeeld medisch specialist, huisarts, wijkverpleegkundige en VVT-aanbieder)
- Bereikbaarheid, consultatie en terugvalmogelijkheden naar het ziekenhuis
- Gegevensuitwisseling tussen alle partijen
2. Doelmatigheid en betaalbaarheid
Doelmatigheid en betaalbaarheid spelen een belangrijke rol: zorg wordt alleen verplaatst als deze minimaal even doelmatig is als in het ziekenhuis. In de afweging kijken we naar de totale impact op de zorg, waaronder de inzet van personeel en het gebruik van hulpmiddelen, medicatie en overige middelen, zowel in het ziekenhuis als in de eerste lijn en thuis. Zorgvormen die buiten het ziekenhuis leiden tot inefficiënte inzet van zorgprofessionals komen niet in aanmerking.
3. Doelmatigheid en de bekostiging van zorg
Ook het effect op de arbeidsmarkt is een belangrijk criterium: verplaatsing van zorg mag de druk op zorgpersoneel niet vergroten. Initiatieven die bijdragen aan meer zelfzorg door patiënten, efficiëntere inzet van professionals en minder onnodige ziekenhuisbezoeken hebben de voorkeur. We kijken daarbij naar effecten op korte én lange termijn.
4. Duurzaamheid
Duurzaamheid weegt eveneens mee in onze beoordeling. We kijken onder andere naar vermindering van reisbewegingen, lager energie- en materiaalverbruik en minder afval.
Wanneer ziekenhuisverplaatste zorg onze voorkeur niet heeft
Zorg wordt niet verplaatst als de veiligheid of kwaliteit niet voldoende geborgd is, de zorg buiten het ziekenhuis minder doelmatig is en/of de druk op zorgpersoneel toeneemt. In deze gevallen blijft de zorg in het ziekenhuis georganiseerd.
Hoe wij omgaan met ziekenhuisverplaatste zorg in onze inkoop
Wanneer wij zorg (deels) buiten het ziekenhuis willen organiseren, maken we daarover gerichte afspraken met zorgaanbieders. We verwachten dat aanbieders:
- Hun zorgpaden zo inrichten dat passende onderdelen van de behandeling buiten het ziekenhuis kunnen worden uitgevoerd
- Hierbij structureel samenwerken met extramurale zorgverleners, zoals huisartsen, wijkverpleegkundigen en andere eerstelijns- of VVT-aanbieders
- Duidelijke afspraken maken over taken, overdracht en bereikbaarheid
Wij verankeren deze afspraken in onze contractering. Dat doen we bijvoorbeeld door expliciet ruimte te bieden voor zorg buiten de ziekenhuismuren onder de verantwoordelijkheid van de medisch specialist. Ook maken we passende afspraken over financiering en tarieven in samenhang met de inrichting van het integrale zorgpad. Zo werken we samen met aanbieders aan zorg die veilig, passend en toekomstbestendig is: dichtbij waar het kan, in het ziekenhuis wanneer dat nodig is.
